(Phunutoday) - Quê tôi không được biết đến là thành phố của thông reo như Đà Lạt hay Sa Pa, nhưng không một góc nào của cái tỉnh miền núi nhỏ bé ấy không có một rừng thông nho nhỏ. Gần nhà tôi có một rừng thông như thế, nó đã cao lớn từ trước khi tôi biết nhớ và là nơi mà lũ trẻ lên đó nằm nghe thông reo, ngắm những quả thông rơi lộp độp rồi thi nhau xem ai nhặt được quả nào to nhất, đẹp nhất.

 

Trong ký ức về quê hương của tôi, cái mùi hăng hắc thơm thơm của nhựa thông, lá thông luôn là thứ mùi mà tôi dễ nhớ nhất, bởi nó không chỉ gắn với những trò chơi thơ trẻ, mà nó còn gắn với mối tình học trò thơ dại của tôi. Những kỷ niệm đó có thể đã qua, đã xếp lại đâu đó trong trí nhớ, song cái bí quyết giữ gìn nhan sắc nhờ cây thông của những thiếu nữ quê tôi – nơi vẫn được ca tụng là miền gái đẹp – thì vẫn theo tôi từng ngày cho tới tận bây giờ.

 

Loài cây “biết hát” và lành bậc nhất

 

Bây giờ, nếu chỉ nhìn vào vẻ ngoài thì có lẽ mọi người biết tôi xuất thân thôn dã quê mùa hẳn sẽ nói tôi đã lột xác thành người phố thị, với tôi câu đó chẳng có gì mấy nét nghĩa tích cực. Họ đã nhầm bởi họ không hề biết rằng con gái quê tôi da trắng như thế, tóc đen và dài mượt mà như thế chẳng phải vì họ nhàn nhã, vô ưu, mà bởi vì họ được khí hậu trong lành và cây cỏ quê nhà nuôi dưỡng, nâng niu.

 

Quê tôi miền núi giàu nhất là đất là rừng. Trong rừng thì giàu nhất là cây cối cỏ hoa. Người quê tôi sống giữa cỏ cây, lớn lên và già đi, lành lẽ trong nhịp sống dịu dàng của cây cỏ. Cây thông ở quê tôi mọc thành rừng, tuy không bạt ngàn nhưng tôi biết ít nhất một cánh rừng thông ở gần xóm làng nhỏ bé của mình, và chỉ cần như thế, trong trí óc của tôi, cố hương tôi tràn ngập màu xanh của thông, hình dáng của thông và mùi hăng hắc của thông. Từ khi còn bé, tôi biết rằng thông được trồng là để lấy gỗ, cứ khi những thân thông to bằng bắp đùi của bố là đã bị chặt xuống kéo về, lá thông chất đống ngoài sân, nó tự khô đi dưới trời nắng và trở thành nguyên liệu cho cái bếp lò luôn há mồm chờ lửa để nuôi lũ lợn ụt ịt trong chuồng của mẹ. Ấy là khi chúng tôi chưa biết cách lợi dụng lá thông và nhựa thông để chăm chút cho mình.

 

Sau này, khi lớn lên, được may mắn cho học hành cẩn thận, tôi biết đến những bộ sách thuốc kinh điển của Đông y, đều có những ghi chép về tác dụng nuôi dưỡng sắc đẹp, tăng cường sức khỏe và làm tăng tuổi thọ của cây thông. Trên thực tế tất cả các bộ phận của cây thông (lá, hoa, quả, rễ, nhựa…) đều có thể sử dụng làm thuốc và mỹ phẩm. Theo Đông y, lá thông (tùng diệp) có vị đắng, tính ấm, có tác dụng trừ phong thấp, sát trùng, chống ngứa, kích thích tóc mọc nhanh. Có thể sử dụng để chữa các chứng phong thấp, khớp xương đau nhức, ngứa đầu, ngứa da, cước khí và giúp làm đen râu tóc.

 

Ngửi mùi hắc của thông, nhìn những chiếc lá như cây kim khổng lồ của thông, người có trí tưởng tượng phong phú cũng khó nghĩ rằng có thể chế biến để ăn, làm thuốc hay làm đẹp được. Vậy mà cả Đông y, Dược lý học và thực tế đều đã chứng minh, khẳng định: Nước sắc lá thông có tác dụng chống lão suy, có tác dụng kéo dài tuổi thọ, tăng cường chức năng miễn dịch của cơ thể. Với bệnh phổ biến như phong thấp khớp xương đau nhức, chỉ cần dùng 30g lá thông thái ngắn, sắc kỹ, lọc lấy nước, thêm 30 -50g gạo, nấu cháo ăn trong ngày là tình trạng sẽ được cải thiện rõ rệt.

 

Theo dõi những nghiên cứu tỉ mỉ của giới khoa học về thông, bạn sẽ biết rằng tinh dầu lá thông có tác dụng kháng khuẩn và virus, có thể phòng ngừa cảm cúm và chữa viêm phế quản mãn tính. Giờ đây đã có cho mình một chiếc xe hơi cá nhân để đi lại, tôi vẫn thường xuyên đặt trên xe một lọ tinh dầu lá thông để khử mùi và kháng khuẩn trong xe. Không biết có phải nhờ thế hay không mà tần suất mắc viêm đường hô hấp trên cấp của mẹ con tôi giảm hẳn. Và đặc biệt, cứ mỗi lần mở cửa xe, tôi lại không khỏi nhớ về rừng thông ngày ấy và thầm thán phục thêm một loài cây tốt lành mọi bề.

 

Tóc óng ả, da mịn màng nhờ lá thông

 

Ngân, cô bạn thân từ hồi học đại học của tôi có lần than phiền về chứng ngứa đầu và rụng tóc sau khi sinh hai đứa con và bước sang tuổi băm. Tôi đã mách cho Ngân bài thuốc dễ dàng có thể trị dứt chứng này mà nguyên liệu chủ yếu cũng là lá thông, sau đó cô ấy đã áp dụng và chẳng cần mất công thuyết phục, cô bạn bướng bỉnh của tôi đã nhanh chóng thừa nhận hiệu quả tuyệt vời của bài thuốc không quen nhưng rất dễ làm này. Nay có dịp kể lại, tôi cũng xin kể tỉ mỉ ra đây cho ai có cùng tình trạng như bạn tôi có thể áp dụng. Gom khoảng 5 lạng lá thông, 2 lạng lá trắc bách diệp (trắc bá), 1 lạng gừng tươi, tất cả rửa sạch, để ráo rồi đem ngâm trong 3 lít rượu trong khoảng thời gian từ nửa tháng đến một tháng. Khi đã đủ thời gian để lá và rượu ngấm đẫm hòa quyện với nhau, dùng bông thấm rượu thuốc bôi lên toàn bộ da đầu, sau đó mát xa nhẹ, ngày 2-3 lần. Cách làm này sẽ kích thích mọc tóc, chống rụng tóc, sát trùng, chống ngứa và trừ gầu rất tốt. Bây giờ, tôi đã có “nhân chứng vật chứng” cho lời khẳng định này bởi bạn tôi đã sở hữu mái tóc khỏe khoắn mà trước đây, bao nhiêu loại mỹ phẩm mà chồng cô ấy mua ở nước ngoài về cũng không thể biến cải thành ra thế được.

 

Còn nếu bạn bị bạc tóc hay tóc không được đen óng? Tôi sẽ mách cho bạn một bài thuốc khác mà tôi cũng từng sưu tầm và áp dụng cho mẹ tôi: Gom 2 lạng lá thông, 1 lạng rưỡi lá trắc bách diệp, 1 lạng huyền sâm nghiền thành bột mịn làm thuốc bột uống, hoặc luyện với mật ong làm thành viên to cỡ hạt ngô. Hàng ngày, uống 10-12g vào buổi tối, trước khi đi ngủ, chiêu thuốc bằng rượu ấm hoặc nước sắc đậu đen. Mẹ tôi và tôi sau trải nghiệm đó lại càng thích cây thông, đến mức đã nhất định đặt tên cho cậu con trai út của tôi là Thông, với mong muốn con mình sau này cũng sẽ là một người thẳng thắn, mạnh mẽ, hữu ích và tốt lành như loài cây ấy.

 

Ngoài ra, có những bài thuốc đơn giản khác từ lá thông và một vài phụ gia khác có thể dễ dàng áp dụng mà tôi cũng đã tranh thủ học được. Để chữa mất ngủ, có thể dùng lá thông 10-15g, thảo quyết minh (hạt muồng ngủ, sao cháy đen) 8g, sắc nước uống trong ngày. Để chữa trĩ hoặc âm nang lở loét, chảy nước, dùng lá thông 50 – 100g, sắc lấy nước đặc, đổ vào chậu, chờ nước nguội, ngâm giang môn hoặc âm nang, ngày ngâm 2-3 lần, mỗi lần 30 phút. Nếu không may bị viêm da do lội nước (dân gian gọi là nước ăn chân hay ghẻ nước): Dùng lá thông, lá ngải cứu, hai thứ lượng bằng nhau, ngâm rượu, lấy rượu thuốc bôi vào những chỗ da có bệnh sẽ trả lại cho bạn những phần da lành lặn.

 

Chỉ vài tháng nữa là lại đến mùa đông, mùa của những tán thông vươn xanh mạnh mẽ, sum suê. Tháng 12 sẽ là sinh nhật của cu Thông con trai tôi, cũng là những ngày chuẩn bị cho lễ Giáng sinh mà các cây thông trên khắp thế giới sẽ được khoác lên mình những trang sức lung linh, những món quà ấm áp trong ngày đông tháng giá. Có một truyền thuyết kể rằng, vào một đêm Noel đã rất lâu rồi có một người tiều phu nghèo khổ đang trên đường trở về nhà thì gặp một đứa trẻ bị lạc và lả đi vì đói. Mặc dù nghèo khó nhưng người tiều phu đã dành lại cho đứa trẻ chút thức ăn ít ỏi của mình và che chở cho nó yên giấc qua đêm.

 

Vào buổi sáng khi thức dậy, ông nhìn thấy một cái cây đẹp lộng lẫy ngoài cửa. Hoá ra đứa trẻ đói khát tối hôm trước chính là Chúa cải trang. Chúa đã tạo ra cây để thưởng cho lòng nhân đức của người tiều phu tốt bụng. Và cái cây được Chúa tạo ra trong truyền thuyết ấy cũng chính là cây thông đầy bao dung mà tôi và những người thân yêu của tôi cũng như hàng triệu triệu người trên trái đất này yêu quý.